Sadece 23 Kişilik Bir Odada İki Kişinin Aynı Gün Doğma İhtimali %50'yi Aşar
Sezgilerimiz 365 gün varken bu olasılığın çok düşük olduğunu söyler; oysa 23 kişi arasında 253 farklı ikili eşleşme oluştuğu için olasılık %50,7'ye fırlar.
Olasılık paradokslarından veri yanılsamalarına, Bayes teoreminden hayatta kalma önyargısına kadar zihin açan istatistik gerçekleri.
Sezgilerimiz 365 gün varken bu olasılığın çok düşük olduğunu söyler; oysa 23 kişi arasında 253 farklı ikili eşleşme oluştuğu için olasılık %50,7'ye fırlar.
2. Dünya Savaşı'nda üsse dönen uçakların kanatlarında mermi izi yoğundu; ancak Wald asıl zırhın hiç delik olmayan motor bölümüne konması gerektiğini kanıtladı.
3 kapıdan birini seçtikten sonra sunucu boş bir kapıyı açarsa, kalan diğer kapıya geçmek kazanma olasılığını tam iki katına çıkarır.
Nehir uzunluklarından ülke nüfuslarına ve muhasebe faturalarına kadar gerçek dünya verilerinde ilk basamağın 1 olma olasılığı %30,1 iken 9 olma olasılığı sadece %4,6'dır.
İstatistikte alt grupların her birinde A seçeneği B'den iyi sonuç verse bile, tüm veriler tek havuzda birleştirildiğinde B seçeneği öne geçebilir.
10.000 kişiden sadece 1'inde görülen nadir bir hastalık için %99 duyarlılık ve %99 özgüllüğe (%1 yanlış pozitif) sahip bir test pozitif çıkarsa, kişinin gerçekten hasta olma ihtimali yalnızca ~%1 civarındadır.
1913'te Monte Carlo'da rulet topu tam 26 kez üst üste siyaha düştüğünde oyuncular servet kaybetti; çünkü nesneler önceki sonuçları hatırlayıp 'dengelemeye' çalışmaz.
1950'lerde ABD Hava Kuvvetleri 4.063 pilotu ölçüp tam 'ortalama' bir kokpit tasarladı; ancak neredeyse hiçbir pilotun 10 ölçünün tamamında ortalama aralıkta olmadığı ortaya çıktı.
İstatistikte iki verinin aynı anda yükselip alçalması (yüksek korelasyon), birinin diğerine sebep olduğunu kanıtlamaz; çoğu zaman perde arkasında 3. bir ortak neden vardır.
Boy uzunluğundan sınav puanlarına ve ölçüm hatalarına kadar Çan Eğrisi'ne uyan verilerin %68'i 1, %95'i 2 ve %99,7'si ise 3 standart sapma içindedir.